Nghiến răng ở trẻ em là gì?
Nghiến răng (Bruxism) là tình trạng trẻ vô thức nghiến hoặc siết chặt hai hàm răng với nhau, thường xảy ra khi ngủ. Đây là một thói quen khá phổ biến ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn mẫu giáo và thay răng.
Theo nhiều nghiên cứu nha khoa nhi khoa tại châu Á, khoảng 20–36% trẻ em từng có biểu hiện nghiến răng trong giai đoạn phát triển. Tình trạng này thường xuất hiện nhiều nhất ở trẻ từ 3–5 tuổi.
Nhiều phụ huynh cho rằng đây chỉ là hiện tượng bình thường và sẽ tự hết. Tuy nhiên, nếu kéo dài, nghiến răng có thể ảnh hưởng đến men răng, khớp cắn và giấc ngủ của trẻ.

Nghiến răng ở trẻ em. Ảnh: Internet
Nguyên nhân khiến trẻ bị nghiến răng
1. Yếu tố tâm lý
Trẻ nhỏ dễ bị ảnh hưởng bởi cảm xúc và môi trường xung quanh. Một số nguyên nhân phổ biến gồm:
- Lo âu, căng thẳng
- Áp lực học tập
- Thay đổi môi trường sống
- Thiếu cảm giác an toàn khi ngủ
2. Yếu tố sinh lý
Một số vấn đề trong quá trình phát triển răng hàm mặt cũng có thể gây nghiến răng:
- Mọc răng hoặc thay răng
- Sai lệch khớp cắn
- Răng mọc chen chúc
- Đau hoặc khó chịu vùng hàm
3. Môi trường sinh hoạt
Thói quen sinh hoạt thiếu khoa học làm tăng nguy cơ nghiến răng ở trẻ:
- Thức khuya
- Xem điện thoại, tivi trước khi ngủ
- Không gian ngủ ồn ào
- Giấc ngủ không sâu
4. Yếu tố di truyền
Nếu cha mẹ từng có thói quen nghiến răng khi ngủ, trẻ cũng có nguy cơ gặp tình trạng tương tự cao hơn.
Tỷ lệ nghiến răng theo độ tuổi
Trẻ từ 3–5 tuổi
Đây là nhóm có tỷ lệ nghiến răng cao nhất, dao động khoảng 28–36%. Giai đoạn này trẻ đang hoàn thiện răng sữa và phát triển chức năng nhai.
Trẻ từ 6–8 tuổi
Tỷ lệ giảm xuống khoảng 20–26% do trẻ bắt đầu thay răng và thích nghi dần với khớp cắn mới.
Trẻ từ 9–12 tuổi
Khi răng vĩnh viễn mọc đầy đủ, tình trạng nghiến răng thường giảm đáng kể.

Nghiến răng kéo dài có nguy hiểm không?
Nếu diễn ra thường xuyên trong thời gian dài, nghiến răng có thể gây ra nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng và chất lượng giấc ngủ của trẻ:
- Mòn men răng
- Sứt mẻ răng
- Ê buốt răng
- Đau cơ hàm
- Đau đầu vào buổi sáng
- Rối loạn giấc ngủ
- Ảnh hưởng phát triển khớp cắn
Trong một số trường hợp nặng, trẻ có thể gặp khó khăn khi ăn nhai hoặc xuất hiện đau vùng thái dương hàm.
Dấu hiệu nhận biết trẻ bị nghiến răng
Cha mẹ nên lưu ý các dấu hiệu sau:
- Nghe tiếng nghiến răng khi trẻ ngủ
- Răng mòn bất thường
- Trẻ đau đầu sau khi thức dậy
- Đau vùng quai hàm hoặc đau tai
- Trẻ ngủ không sâu giấc
Việc phát hiện sớm sẽ giúp hạn chế các ảnh hưởng lâu dài lên răng và xương hàm.
Phụ huynh nên làm gì khi trẻ nghiến răng?
Xây dựng thói quen ngủ khoa học
- Cho trẻ ngủ đúng giờ
- Hạn chế thiết bị điện tử trước khi ngủ
- Tạo không gian ngủ yên tĩnh, thoải mái
Giảm căng thẳng cho trẻ
- Trò chuyện cùng trẻ mỗi ngày
- Hạn chế áp lực học tập
- Tạo cảm giác an toàn và thư giãn
Khám nha khoa định kỳ
Việc kiểm tra định kỳ giúp nha sĩ theo dõi:
- Tình trạng mòn răng
- Khớp cắn
- Sự phát triển răng hàm mặt của trẻ
Trong trường hợp nghiến răng nặng, nha sĩ có thể chỉ định máng nhai bảo vệ răng khi ngủ.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám nha khoa?
Phụ huynh nên đưa trẻ đến nha khoa nếu xuất hiện các dấu hiệu:
- Nghiến răng kéo dài liên tục
- Răng bị mòn rõ rệt
- Trẻ đau hàm hoặc đau đầu thường xuyên
- Khó ăn nhai
- Mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc
Thăm khám sớm giúp phát hiện nguyên nhân và có hướng can thiệp phù hợp.
Kết luận
Phần lớn trẻ em bị nghiến răng sẽ giảm dần khi lớn lên. Tuy nhiên, cha mẹ không nên chủ quan nếu tình trạng kéo dài hoặc gây ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng.
Việc chăm sóc giấc ngủ, tâm lý và khám nha khoa định kỳ sẽ giúp trẻ cải thiện đáng kể tình trạng này, đồng thời bảo vệ sự phát triển toàn diện của răng hàm mặt.


